بررسی و تحلیل جایگاه شهر خوی در سلسله مراتب شهری
دکتر صابر محمدپور
مدرس دانشگاه و پژوهشگر در مدیریت شهری.
شهر خوی با دارا بودن 200958 نفر جمعیت طبق
سرشماری سال 1390 و حدود 210هزار نفر جمعیت در سال 1392، در بین استانهای
آذربایجان شرقی(تبریز)، آذربایجان غربی(ارومیه)، اردبیل(اردبیل)،
زنجان(زنجان)، گیلان(رشت)، کردستان(سنندج)، کرمانشاه(کرمانشاه)،
همدان(همدان)، ایلام(ایلام)، و همچنین در بین استانهای مرکزی:
قزوین(قزوین)، البرز(کرج)، مرکزی(اراک)، قم(قم)؛ بزرگترین شهر پرجمعیت
محدوده، بعد از شهرهای مراکز استانهای مذکور بشمار میرود (یعنی دهمین شهر
بزرگ در سلسله مراتب شهری محدوده غرب و شمال غرب کشور- چهل و دومین شهر
در سال 1392(از 1182 شهر کل کشور) و سی چهارمین شهر در سال 1365 در سلسله
مراتب شهری سراسر کشور) .
طبق آمارنامه سازمان شهرداریها و دهیاریهای وزارت کشور در سال 1391 از
حدود 1182 شهر کل کشور، در کنار 31 شهر بزرگ(9 کلانشهر) و متوسط کشور
بعنوان مراکز استانها، 25 شهر دیگر نیز در ردیف شهرهای متوسط بالای 200
هزار نفر قرار گرفتهاند که شهر خوی نیز در این ردیف قرار دارد. شایان ذکر
است مراکز برخی استانها نظیر: سمنان، شهرکرد، بوشهر، ایلام، یاسوج، بجنورد و
بیرجند جمعیتی کمتر از 200 هزار نفر جمعیت دارند و در دسته بندی شهرهای
متوسط بالای 200 هزار نفر قرار نمیگیرند.
همچنین در منطقه آذربایجان(با 127 شهر)، بعد از شهرهای تبریز، ارومیه و
اردبیل، شهر خوی چهارمین شهر بزرگ منطقه آذربایجان محسوب میشود. بعد از
شهر خوی نیز، به ترتیب، شهرهای بوکان(170 هزار نفر)، مراغه(162 هزار نفر)،
مهاباد(147 هزار نفر)، مرند(124 هزار نفر)، میاندوآب(123 هزار نفر) و
میانه(95 هزار نفر) در ردیفهای بعدی سلسله مراتب شهری منطقه قرار
میگیرند.
بدین ترتیب، با توجه به آمار استخراجی از سرشماری سال 1390 و آمارنامه و
اسناد سازمان شهرداریها و دهیاریهای وزارت کشور، بخشی از سلسله مراتب
شهری کشور با محوریت شهر خوی به طور مبسوط آورده شد. با یک مقایسه تطبیقی
از ساختار و عملکرد مدیریت شهری شهرهای متوسط 25گانه در سطح کشور مانند
کاشان، خمینیشهر، نجفآباد، سبزوار، نیشابور، دزفول، آبادان، بروجرد، آمل،
بابل، قائم شهر، شهریار، ورامین و . . . با شهرمان خوی ( با آنکه در یک
دسته بندی از سلسله مراتب شهری قرار گرفتهاند و با توجه به آمار فوق و
جایگاه شهر خوی در سلسله مراتب شهری منطقه و کشور، این شهر نسبت به شهرهای
همتراز خود، شهری بسیار ناشناخته است و گواه این مطلب آن است که در بسیاری
از مواقع، بیشتر هموطنانمان حتی قادر به تلفظ صحیح اسم شهرمان نیستند؛
خووی . . .!!!)، ضرورت این نکته هویدا میشود که نگاهی نو به شاکله و
ساختار مدیریت و برنامهریزی شهر خوی شکل بگیرد.
با در نظر گرفتن جایگاه شهر خوی به عنوان چهارمین شهر بزرگ منطقه
آذربایجان، دهمین شهر بزرگ محدوده غرب و شمال غرب کشور، یکی از شهرهای
متوسط 25گانه و چهل و دومین شهر در سلسله مراتب شهری کشور و با توجه به
سابقه دیرینه مدیریت شهری در این شهر ( تاسیس شهرداری خوی در سال 1302؛
5سال قبل از تاسیس شهرداری ارومیه، 2 سال قبل از تاجگذاری رضانخان میرپنج
و 17سال پس از انقلاب مشروطه و تصویب قانون بلدیه به عنوان نخستین قانون
شهرداری) ضرورت دگرگونی ساختاری و افزایش فعالیتها، جذب اعتبارات،
سرمایهگذاریها و اقدامات عملکردی در عرصه مدیریت شهری، در راستای تحقق
رشد و توسعه پایدار شهر خوی و رسیدن به جایگاه واقعی و در خور شأن شهرمان،
احساس میشود.
به نقل از پایگاه خبری خوی نیوز
وبلاگی در مورد اخبار ورویدادهای شهرستان دارالمومنین و دارالصفای خوی