همایش بینالمللی بزرگداشت شخصیت «پهلوان محمود» ملقب به «پوریای ولی»
که از بزرگان ورزشهای زورخانهای است با حضور اندیشمندانی از 30 کشور
جهان از جمله ایران در شهر «داش آغوز» ترکمنستان برگزار شد.
این همایش بینالمللی به همت دولت ترکمنستان و آکامی علوم و وزارت خارجه
این کشور با قرائت پیام تبریک «قربانقلی بردیمحمداف» رئیس جمهوری این کشور
در شهر داش آغوز برگزار شد.
این همایش با حضور هیئت اعزامی ایران به سرپرستی «غلامحسین غلامحسینزاده» رایزن فرهنگی سابق ایران در عشقآباد و محافل دانشگاهی،دانشجویی و رسانهای بیش از 30 کشور جهان آغاز به کار کرد.
در جریان این همایش بینالمللی شرکتکنندگان در قالب مقالات و سخنرانیهای خود ابعاد مختلف زندگی و اخلاق پهلوان محمود و نقش وی در ورزش زورخانهای و خلاقیت وی در شعر و ادب مشرق زمین را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
برگزاری همایش بینالمللی مذکور که تحت عنوان «محمود پهلوان و زندگی فرهنگی ترکمنها در قرن 13 میلادی» برگزار شد، در حالی است که «محمود پهلوان» در میان مردم ترکمن از نظر جوانمردی و نقش در ادبیات به ویژه رباعی و مثتوی از جایگاه و شهرت خاصی برخوردار است و هم اکنون در پارک «الهام» عشقآباد مجسمهای از وی ساخته و نصب شده است.
زادگاه
نویسندگان درباره زادگاه پوریای ولی اختلاف نظر دارند، برخی او را از مردم «اورگنج» (از شهرهای «خوارزم»)، برخی از مردم «گنجه» و برخی دیگر بر اساس طوماری قدیمی که از دوره «صفوی» بر جای مانده، او را از مردم «خوی»، «سلماس» دانستهاند.
زندگی
پوریای ولی در جوانی کشتی میگرفت و پیشه پوستیندوزی و کلاهدوزی داشت؛ در همان ایام جوانی، به شهرهای گوناگون آسیای میانه، ایران و هندوستان سفر کرد و در همه جا کشتی گرفت و به وی لقب پهلوانی دادند.
درباره دگرگونی روحی پوریای ولی روایتهای فراوانی آوردهاند و بطور کلی زندگی پوریای ولی با افسانه درآمیخته است.
پوریای ولی در میان ورزشکاران ایران نمونهای از اخلاق، پایمردی و جوانمردی است و نه تنها در مقام یک پهلوان، بلکه در مقام یک قدیس در میان مردم جایگاهی ویژه دارد.
آرامگاه
به روایتی مقبره او در شهر خوی در استان آذربایجان غربی است، آرامگاه دیگری نیز منسوب به وی در شهر «خیوه» وجود دارد.
این مقبره خود یک مجموعه فرهنگی-تاریخی است و در فاصلهٔ قرنهای هشتم تا چهاردهم هجری (14 تا 20 میلادی) برای بزرگداشت نام پهلوان محمود ساخته شده است.
چنانکه در آن نواحی رسم بر این است که پس از مراسم ازدواج برای تبرک به زیارت آرامگاه او میروند.
بر اساس منابع موثق، «پهلوان محمود قتالی» فرزند پهلوان پوریای ولی بوده و با عنوان محمود قتالی بن پوریای ولی از وی نام برده شده است.
برخی از منابع متاخر کلمه «ابن» که به معنی«فرزند» است، حذف نموده و منابع معاصر نیز هر 2 شخصیت را یکی فرض کرده و پهلوان محمود قتالی را مشهور به پوریای ولی ذکر کردهاند.
این اشتباه در دائرةالمعارف بزرگ اسلامی هم تکرار شدهاست. اما باید توجه داشت که پهلوان محمود قتالی هر چند که عارف و پهلوان نامداری بوده و آثاری هم با یادگار گذاشته، ولی هرگز در شهرت و نامآوری به پای پدرش نرسیده است.
پس میتوان گفت آرامگاه پهلوان محمود قتالی فرزند پوریای ولی است که در شهر خیوه در 25 کیلومتری جنوب شهر «اورنگ» مرکز خوارزم ازبکستان است.
شهرت پوریای ولی تنها به دلیل پهلوانیهایش نیست بلکه مردم منطقه او را به دلیل داشتن ویژگیهای نیکوی اخلاقیِ، معلم، مرشد، صوفی و مرد خدا میدانند.
آرامگاه مشهور شده به نام او از پر رونقترین مکانها در منطقه است که همه روزه مردم بسیاری از اطراف «فرارود» و به ویژه خوارزم برای زیارت و راز و نیاز با خدای خود به آنجا میروند.
گفتنی است که در مقبره وی امیران و صاحبمنصبان بسیاری مدفوناند اما امروزه از هیچ یک از آنها نامی برده نمیشود و تنها نام پهلوان محمود بن پوریای ولی و آرامگاهش همچنان زنده است.
مقبرهای در شهر خوی وجود دارد که روی آن نام پوریای ولی نوشته شدهاست و مردم شهر خوی آن را «پیر ولی»مینامند.
در مورد اینکه پهلوان پوریای ولی در خوی زندگی کرده و در همین شهر و در گورستان مشهور به «پیرولی» دفن شدهاست 5 سند مهم تاریخی وجود دارد.
تولد و مرگ
سال دقیق ولادت پوریای ولی و مدت عمرش معلوم نیست، اما در کتابهای مختلف مرگ او را سال 722 (ه.ق) ذکر کردهاند ولی با توجّه به اینکه زمان سرودن «کنزالحقایق» را 703 هجری یاد کردهاند و بنا به اظهار خودش: «چه خفتی عمر بر پنجاه آمد کنون بیدار شو گرگاه آمد»، میتوان گفت: سال تولد او باید 653 هجری بوده باشد.
علاوه بر رباعیاتی که از وی باقیماندهاست، برخی معتقدند مثنوی کنزالحقایق نیز از آن اوست. این مثنوی در سال 703 سروده شده است.
شعر معروف پوریای ولی این شعر است: «صیدم به کمند است از همت مولای علی بخت بلند است افتادگی آموز اگر طالب فیضی هرگز نخورد آب زمینی که بلند است».
آثار
«مثنوی کنزالحقایق» که این مثنوی در پنج بخش و 1320 بیت سروده شده و زمان سرودن این اثر را سال 703 هجری قمری ذکر کردهاند.
«مجموعه رباعیات پوریای ولی»، شعر پوریای ولی ساده و به دور از پیچ و تابهای مرسوم است.
منبع: عرش نیوز
وبلاگی در مورد اخبار ورویدادهای شهرستان دارالمومنین و دارالصفای خوی